29 Haziran 2015 Pazartesi

KIZILMASKE*



Kütüphanede kitap arıyordum, genç bir zenci yanımdan geçerken şöyle bir baktı... Az ilerlediğinde dönerek tekrar baktı. Bir erkeğin bir kadına iki ve daha fazla kez bakması genellikle beğeni işaretidir. Onlar kadınlar gibi değildirler; kadın, beğensin beğenmesin her şeye defalarca bakabilir. Aslında ilk kez olmuyordu, bu kara çocuklarla nerde karşılaşsam bir süzüşle, uzun bir bakışla çokça karşılaşıyordum.Bu, az zorlasam evladım yaşında olacak genç çocuk, benim gibi pek alımlı olmayan bir kadına neden bakar? Bir önceki yazımda aksini belgelerle sunmuşken "Çünkü zenci popom var" diye hince bir ters köşe yapamıyorum haliyle.
Keşke böyle inciğini cıncığını kurcalamasaydım ve "Hala iş var ayol bende" deyip saçlarımı attırıverseydim. Fakat işin gerçeği çok başka...Okuyan, düşünen ve sorgulayan biri için nedenleri bulmak çok zor değildir.

 Kömür siyahı bir zenci bomba gibi bir sarışınla yatarken, orgazm anında "Yaşasın Schoelcher!" diye bağırır.

Fanon'un aktardığı bu hikaye, zencilerdeki beyaz ten kompleksinin basit bir özetidir. Maalesef o zenci çocuğun bende gördüğü tek şey sarı saç ve beyaz tendi. Beyaz tenli bir kadın ya da erkek onu siyah tenin lanetinden kurtarabilirdi pekala. "ABD başkanı bile zenci ne diyorsun sen" demeyin sakın! Ona bakarsak Afro-Amerikan gibi melez bir kültür avrupa, asya gençliğinde kol geziyor, bir ara MTV'nin top 10 listesi baştan başa zenci şarkıcı doluydu. Peki neden hala bu zenci, çikolata renkli, siyahi gibi tanımlar üstüne basılarak belirtiliyor. Hiç yazın dünyasında "Amerikanın beyaz ilk lideri", "Beyaz tenli bilmem kaçıncı lider", "Oscar'ı kaldıran ilk beyaz aktris/aktör" ifadelerine rastlıyor muyuz? Rastlayamayız. Köleliğin kaldırlması Siyah ile Beyazı eşit yapmaz. Birine "beyaz adam" dediğinizde o bundan gocunmaz. "Siyah adam" demek ise hakaretle eşdeğerdir. Hassasiyet varsa yara tam iyileşmemiştir. Önce rahatlıkla zenci diyebildiğimiz günler, sonra da bunu gerekmeyen durumlarda belirtmeye ihtiyaç duymadığımız zamanlar gelecek ki bir ilerleme kaydedilebilecek. Şimdilerde bunu belirtmeye ihtiyaç duyuyoruz çünkü zenci beyaz adamın yanında hala düşük statülü bir insan. Tıpkı Avrupa'lının yanındaki Türk, Amerikalı'nın yanındaki Meksikalı gibi. Zencilerdeki kompleks, teni beyaz olan fakat ötekileştirilen ırklar ve sarı ırklarda da var maalesef. Kendi ırkından olsa yüzüne bakmayacağı tipte ve statüde insanlarla evlenerek ırk ve vatan değiştirmeye çalışan ne çok insan var dünyada. Uzakdoğuluların, bakmaya kıyamadığım çekik yumuk gözlerini, Batılılara benzemek uğruna ameliyatla değiştirdiklerini ve bu estetik ameliyatların haddi hesabı olmadığını biliyor muyduk? Mesela Japonya her alanda Amerika ile baş edecek hatta çoğu alanlarda onu geçecek bir gelişme çizgisindedir. Tek eksiği ise sosyal bilimlerdeki geriliğidir. Batı'nın gücü tam da burada saklıdır. Dünyayı sosyal bilimlere verdiği önemle yönetiyor. Mantıklı değil mi? Siz iş gücü, teknolojiye, bilime, değerli coğrafi alanla sahip olabilirsiniz fakat etkin bir siyaset ve sosyal bilimlere sahip değilseniz onları itina ile kullanacak birileri mutlaka çıkacaktır. Geri kalanlar da aşağılık kompleksleriyle, salyaları akarak gıpta ederek bakarlar onlara.

Birebir örneklerle devam edelim. Birkaç ay önce yolda yürürken az önümde giden iki kızdan birinin, karşıdan gelen zenci çocuğu ve yanındaki türk kızı işaret ederek "Şanslı, kapmış kızı" dediğini duydum. Benzer bir anlam Kayne West'in, Kim Kardashian'ın çıplak fotoğraflarını paylaşırken altına yazdığı "Çok şanslıyım" cümlesinde  bulunabilse de bunu daha ziyade iki saçma medyatiğin, medyatik ifadeleri olarak değerlendiriyorum.Yanındaki kızdan daha çirkin olmayan bu genç, uzun boylu ve atletikti. Eh, parasız bir tipe de benzemiyordu. Neden yanındaki kız değil de o şanslıydı peki? Cevap gayet basit: Çünkü zenciydi ve beyaz tenli bir sevgili bulabilmişti.

Yapılan bir araştırmada, zenci küçük çocuklara, beyaz ve zenci bebekler gösterilip iyi- kötü, güzel -çirkin sınıflamaları yapmaları isteniyor. Zenci çocukların çok büyük bir kısmı, beyaz oyuncak bebekleri iyi ve güzel olarak tanımlarken, zenci oyuncak bebekleri çirkin ve kötü olarak tanımlamışlardır. Bu doğuştan gelen birşey değil elbette. Bu hemen hemen gündelik yaşamlarında öğrendikleri kültürel değerler.

 Zenci olmak öteki olmaktır.Ya zenci bir kadın olmak? Evimin penceresinden dikizlediğim bir durakta oturan bir kız. Duraktaki bankta değil, hemen önünde ve yerde, bankta yer olmasına rağmen hem de. Ayaktaki Türk genç "Çık banka otursana manyak kız" der gibi tebessüm ederek bakıyordu ara sıra yerde bağdaş kurarak oturan zenci kıza. Ne diyebilirim ki, o kendi gözündeki ve başkalarının gözlerindeki konumunu, değerini biliyor olmalıydı ki o tozlu yere oturup otobüs geldiğinde poposunu elleriyle vurarak temizleyip öyle binmişti otobüse.

İlişkilere tekrar dönerek sonlandırayım. İnsan, komplekslerini ve şımarıklıklarını besleyen birileriyle değil de ona bunları aşmada yardım edecek kişilerle yakınlık kurmalı.  Sevilen kişinin neden sevildiği sorgulanmadıkça daha çok sürer ilişkilerdeki bu kullan at mantığı.

*Kızılmaske'yi eskiler bilir gerçi, yeniler de azıcık arşivleri yoklayıversinler.
















4 yorum:

  1. Sen nerelerdeydin?! Son vurguna yürekten katılıyorum.. Sık sık yaz sık sık..

    YanıtlaSil
  2. Sonuna kadar bir nefeste okudum yine, kızılmaske serileri bizim evde vardı hala arşivinde var abimin :' ah ah:)
    Son cümlense, muhteşem..

    YanıtlaSil
  3. İnsan ırkının en büyük ayıbıdır bu ten rengi olayı.
    Ama Tanrı da bizi öyle fişeklemiş ki nasıl oluyor ne zaman oluyor bilmiyoruz ama bir zenci gördük mü hödük gibi bakıyoruz. Buradan söylemesi çok kolay ama siyahi insanların psikolojisi hakikaten inanılmaz berbat.
    ha bu arada, sende daha iş geçmemiş hiç öyle şey etme :)

    YanıtlaSil
  4. vay süper olmuş bu yazı. Okurken düşündüm ben nerde ne yapıyorum diye. Şu bir gerçek hakikaten var bizde bu Avrupalı bizden iyi, aman olar mükemmel biz öğğğ kaka. onu bırak Aklıma slavırkından nefret etme sebebim, kendimi onların yanında bok böceği gibi görmem geldi.

    YanıtlaSil